Hefteyê verî de rojnameyan de vejîya bî. Sêwaz de malimêde dersa dînî dano yew þagirte ro. Sucê na kêneke kî „neniganê xo rengnayene û nimajkerdene nêzanitene“ bîyo. Yanê sucê na kêneke bi kilmîye Alewî, Qizilbaþ bîyena aye bîyo. Hem kî dewletêde “demokratîk”, “laîk” û “huquqkî” de. Tawo ke mi no vengûvaj wend malimê minê dersa dînî amê mi vîrî.

Mi seranê hewtaye de Akþehîr de mektebê malimtîye de wendêne. Ma Gimgim ra hewt þagirtî bîme û ma pêro „zafêrîye ra“ nê bîme. Sey þagirtanê bînan, kesî bi nameyê ma nêvatêne, bi nameyê ma venga ma nêdêne. Nameyê ma çînê bî. Ma pêroyîne ra vatêne Gimgimij „Vartolu“. Tayê ma Gimgimijan 1C de tayê ma kî 1D de bîme.
Dewleta “demokratîk”, “laîk” û “huquqkî” Tirkîye de o taw kî dersa dînî mektebanê malimtîye de mecburî bîye. Malimê dersa dînî ma ra vatêne: „Mi ra bivajê Îmam.“ Seba aye kî nameyê nê malimî Îmam mend.
Rojê tenefus de Gimgimijanê 1Cye ma ra vat: „Ewro Îmamî ma wurznayîme re texte. Ma ra vat: „Sureya Fatîha biwanê!“ Seba ke ma nêzanit, Fatîha biwanîme, ma ra zaf hêrs bî, xebêr da û sifir da ma.“
Na mesela ra dime dorê amê sinifa ma. Îmam kewt zere, angorê rêza numreyan þagirtî wurznayî re texte ci ra sureya Fatîha pers kerde. Tawo ke dore amê mi, Îmamî numrê mi wend, vat: „449“, ez cayê xo ra wuþta ra, lê ez bi verba texteyî nêþîya. Îmamî mi ra vat: „Bê verê texteyî!“ Mi vat: „Malime mi (hocam) ez sureya Fatîha nêzana, seba daye kî lazim nîyo ez bêrî verê texteyî.“

Îmam hêrs bî û persa: „Ti se nêzana?“
Mi vat: „Ma de nimaj, hec, remezan çîn o. Seba daye kî ez nêzana.“ Îmam bî þok, bî xêx, qesêyê nêbî mi ra vat û pêynîye de vat: “Ronîþe kafir! Sifir.”
A sere û seranê bînan de wendena sureyan bibî belayê sareyê mi û belayê sareyê ma Gimgimijan. Çike ma ganî sureyê nimajî pêro ezber de bizanitêne. Lê ziwanê mi nêgêrena ke ez nê sureyan pêroyîne ezber de biwanî. Ez þîkîyêne nê sureya ezber de binivisnê, lê nêþîkîyêne bivajê.
Naye ser ro kî her raye Îmam mi ra hêrs bîyêne û vatêne: “Ti se vana ziwanê mi nêgêreno ez sureyan ezber de bivajî? Qeyî ti bi niviskî nimaj kena, venga heqî dana kafir.” Seba nêzanitêne sureyanê nimajî ez di serî “îkmal de” menda. Yanê ganî ez aþmê verê ra bîyena mektebî biþîyêne mekteb û dersa dînî de rêyêna bikewtêne îmtan. Bêguman ez tenya nêbîya. Xêca mi ra kî þagirtê sey mi “kafirî” zaf bî.

Û nê çîyî dewleta “demokratîk”, “laîk” û “huquqkî” de, Tirkîyeya moderne de seranê hewtaye de û þaristanê Akþehîrî de bîyêne.

***

Haîtî û Gimgim
Herdlerzê Haîtî ra dime mesîhîyo Amerîkanij Pat Robertson televîzîyon de vano: “Haîtîjan seba ke biþîkîyê duþtê koledaran Fransa de pêro dê, bibê azad, sedsera 19îne de þeytanî de peyman viraþt. Coka kî Haîtîjî amê lanet kerdene û o taw ra nat tofanê tofanî ser ro êno sereyê Haîtîjan ser.”
Sera 1966 de Gimgim de di rêyî herd lerza. Herdlerzo verên 07.03.1966î de û herdlerzê diyine yo girsi kî 19.08.1966î de bî. Nê herdlerzî de angorê humaranê fermîyan 2394 kesî merd bî û 1489 kesî kî bîbî bîrîndar.
Seba ke herdlerzê Gimgimî de zafêrî dewê Qizilbaþan rijîya bî, bîbî xirabe û nêzdîyê pêroyînê merde û bîrîndaran Qizilbaþ bî, zaf kesan vatêne: „Zafêrîye ra“ tayê kesan bawer kerdêne û vatêne: „Seba ke nê Qizilbaþ bî, Allahî ceza da Gimgimijan.“
Rêyê nîya dîme: Yew, yanê Pat Robertson Amerîka de, êyê bînî Tirkîye de; yew Mesîhî , êyê bînî Musluman.
Wayirê nê her di bawerîyan kî duþtê „ê bînan de“, duþtê „cîya bawerkerdoxan de“ hama hama eynî çîyan fikirînê, eynî çîyan anê re ziwan.
Nînan kî bi nameyê bawerîya raste, bi nameyê dînê Homayî kenê!